Sobota, 1 marca 2014Turystyka 

WyszukiwarkaZwiń ▬Rozwiń ▼

X

Szykowna rzeka

2014-02-28

Szykowna rzeka Skarby Podkarpackie Jedną z rzek na Podkarpaciu, która nadaje się idealnie do treningu pływania w kajakowym szyku, jest Trzebośnica. Szczególnie przydatny do tego jest górny odcinek rzeki, biegnący od mostu w Trzebosi. Głębokość wody nawet jesienią jest tu zwykle wystarczająca dla kajaka i sięga około pół metra. Co zaś się tyczy szerokości rzeki, to i owszem, w kilka osad da się nią płynąć, ale w żadnym razie tyralierą. Tylko jeden za drugim – w szyku właśnie. Źródła podają że początku rzeki należy szukać gdzieś na łąkach w Medyni Głogowskiej. Mieszkańcy pobliskiej Trzebosi uważają jednak, że główne źródło Trzebośnicy (bijące nieustannie i obficie) znajduje się na terenie ich wsi, w przysiółku Podlas. Spłynąć rzeką z Medyni Głogowskiej się wprawdzie nie da, zbyt wąska ona i uboga w wodę, ale jest tu ważny powód krajoznawczy – Zagroda Garncarska. To gospodarcza wizytówka okolicy, której naturalne podłoże tworzą pokłady gliny. Taki grunt jest kiepski pod uprawę, ale wyśmienity dla garncarstwa, więc na przełomie XIX i XX wieku w Medyni i sąsiednich wsiach powstał największy ośrodek produkcji garnków w Polsce. Po rozwiązaniu Cepelii, zapotrzebowanie na wyroby drastycznie spadło, ale wciąż jeszcze i na szczęście, działają tu twórcy kontynuujący lokalne rzemiosło. Od 2001 roku w centrum Medyni Głogowskiej można zwiedzać zagrodę garncarską z oryginalnym piecem do wypalania gliny. Organizowane są tu warsztaty i jarmarki, w czasie których każdy może spróbować ulepić i wypalić własny garnek albo, na przykład, kogucika. Można także obejrzeć prywatną galerię miejscowej artystki, Władysławy Prucnal, znanej z ciekawej ceramiki figuralnej. W centrum wsi, na rzece pojawiają się stawy przydomowe, ale struga Trzebośnicy wciąż jeszcze jest zbyt wąska i płytka nawet dla kajaka. Wije się dalej swobodnie pośród zagajników i dopiero w Trzebosi Górnej, w okolicach pierwszego mostu grodzą jej koryto betonowe stopnie wodne. Można stąd płynąć, ale odradzam: woda jest stojąca, cuchnąca, powierzchnia zaśmiecona. Lepiej udać się na zwiedzanie interesującego neogotyckiego kościoła (1897 r.) w sąsiedniej Nienadówce albo miejscowej świątyni (1887 r.) w Dolnej Trzebosi. Bazylika posiada we wnętrzu nie lada zabytek – XVII-wieczną kopię obrazu Petera Paula Rubensa Podniesienie Krzyża. Na krańcu wsi, przed drugim mostem na rzece, woda robi się przejrzysta. Koryto Trzebośnicy jest tu regularne, wąskie, dołem wyścielone trawą, czyste. Postanawiamy (Krzysztof Woźniak i niżej podpisany) stąd rozpocząć przygodę z rzeką. Zwodowaliśmy kajaki i rzeka nas powoli poniosła. Pod mostem koryto się poszerzyło do pięciu metrów, ale za mostem brzegi na powrót zbliżyły się do siebie na metr. Na dodatek kręte one i porośnięte gęsto drzewami. Żeby nie dać się przyblokować, nie używamy wioseł – odpychamy się rękami od gałęzi, od pni. Woda płynie coraz wolniej, spodziewamy się spiętrzenia... i przed nami bobrza tama, wysoka na półtora metra. Przeciągnąłem kajak na drugą stronę zapory, zeskoczyłem w wodę i... wpadłem po kolana w siwą glinę. W tej postaci to raczej diabelskie nasienie; ani kroku nie da się zrobić – trzyma szponami i z każdym ruchem bardziej wciąga. Rzeka wymaga ciągłej uwagi: kręci korytem we wszystkie strony, na zakrętach rzuca kajak na podcinany brzeg, trzeba szybko kontrować. Brzeg wysoki na metr powoli opada do poziomu Trzebośnicy, wpływamy na pastwisko. Na rzece pojawiła się rzęsa wodna, uczepiona łąkowej trawy; tworzy na wodzie gruby kożuch, trudny do przepłynięcia. Przepychamy kajaki po powierzchni rzęsy jak po zielonej łące. Za strefą kaczej kaszy wpływamy między wyższe brzegi. Woda zwalnia, tworzy ploso. Za nim druga dziś tama; jest niska, bobry uklepały jej przyczółki z błota. Bierzemy przeszkodę z rozpędu wpadając niżej wprost w bystrze. Na brzegu pochylone niskie drzewa konarami sięgają wody. W korycie pierwsza zwałka, ale łatwa. Płyniemy opłotkami Trzebosi Dolnej. Kilka machnięć wiosłem i wpływamy na 15-metrowej średnicy rozlewisko, aż nierealne w skali tej rzeki. Niżej koryto się zwęża i wpływamy ponownie w strefę rzęsy. Kolejną bobrzą tamę wzięliśmy z biegu, była niska, a zaraz potem wpłynęliśmy w obręb miejscowości Kąty Trzebuskie. Koryto się poszerzyło, mierzy około trzy metry, więc płyniemy bez zakłóceń. Rzeka w dalszym biegu płynie szerszym, piaszczystym korytem (ok. 4 m), przez co woda jest płytsza, zdarzają się przykosy i porośnięte trawą wysepki. W korycie słychać szum – zbliżamy się do betonowego progu, pamiątki z regulacji Trzebośnicy w ubiegłym wieku. Z tego czasu pochodzi też wyprostowane i uregulowane koryto rzeki, nad którą w oddali widać przerzucony most drogowy. Za mostem spływamy przez kolejny próg w wycięte jak od linijki koryto – rów Trzebośnicy. Dopływamy szerszym korytem rzeczki do mostu drogowego z białoczerwonymi poręczami, zaczyna się Wólka Niedźwiedzka. W centrum wsi, na wzgórku, znajduje się zabytkowy drewniany kościółek, jeden z najstarszych w regionie. Obiekt zbudowano z modrzewia ok. 1576 roku (lub 1607) w Woli Żarczyckiej, a w 1912 roku (lub 1907), z chwilą powołania parafii w Wólce, został on zakupiony przez parafian i przeniesiony na dzisiejsze miejsce. W kościółku warto obejrzeć manierystyczne ołtarze wykonane z drewna lipowego. Poniżej mostu do Trzebośnicy wpada obfity w wodę lewostronny dopływ – Trzebnik. U ujścia widać próg, jeden ze śladów bezprawnej regulacji potoku w 2005 roku, która przyczyniła się do poważnych zmian w lokalnym ekosystemie i spowodowała obniżenie poziomu wód gruntowych nawet o dwa metry. W oddali widać domy – zbliżamy się do wschodnich opłotków Wólki Niedźwiedzkiej. Tuż przed wsią – niespodzianka: koryto barykaduje grobla ziemna, a w niej niewielkie dwa przepusty wodne. Za przepustem wpłynęliśmy do wsi obok siebie, niczym wodną szosą. Koryto szerokie na sześć metrów, wygodne, aczkolwiek płytkie. Trzebośnica w Wólce Niedźwiedzkiej przyjmuje z prawej strony kilka potoków, które spływają z okolic Brzózy Stadnickiej i nieodległego Julina. W Brzózie znajduje się zabytkowy spichlerz – magazyn gorzelniany z 1873 roku, pozostałość po niegdysiejszym folwarku, zaś w Julinie (ok. 2 km na południowy wschód od rzeki), pośród kompleksu Lasów Julińskich, warto zwiedzić zbudowany z modrzewia pałacyk myśliwski Potockich z 1880 roku. Przy pałacyku, w dawnym folwarku, mieści się prywatna stadnina koni. Za Wólką Trzebośnica zwęża się i płynie w zarastającym trawą korycie. Najpierw prosto, do mostu na drodze do Leżajska, a za nim, ujęta w regularne brzegi łagodnie meandruje i wpływa w resztki puszczy sandomierskiej. Tu płynie wreszcie po swojemu: brzegi stają się dzikie, nurt zmienny, przybywa zakrętów, bobrzych tam i zwałek. Przepływamy pod mostem w Woli Żarczyckiej. Wieś słynie z utworzonego w 1967 roku rezerwatu Kołacznia, w którym ochroną prawną objęto unikalne w skali kraju naturalne stanowisko azalii pontyjskiej (różanecznika żółtego). We wsi znajduje się również zabytkowy neogotycki kościół z 1908 roku. Za mostem rzeka tworzy rozlewisko, a kilometr niżej pojawia się następny most drogowy w miejscowości Flisy. Kilkaset metrów dalej, na lewym brzegu rozbijamy obóz w kępie wiklin. Mimo depresyjnej pogody planujemy dotrzeć do Sanu. Prawy brzeg otwiera się, do naszej rzeki wpada potok Tarlaka. Z okolicami związana jest historia zakończenia waśni między Stanisławem Stadnickim, zwanym Diabłem Łańcuckim i starostą leżajskim Łukaszem Opalińskim. Po przegranej bitwie pod Tarnawcem, gdzie Stanisław miał zginąć, jego dwaj synowie spotkali się z Opalińskim w okolicach brodu na Wydrzu i tam ustalili granice swoich wpływów. Na jednym brzegu rzeki na pniu brzozy wyryli literę S (ziemie Stadnickich) a na przeciwległym – K (ziemie królewskie, którymi zarządzał Opaliński). Taki według legendy ma być początek nazwy miejscowości Brzóza Stadnicka i Brzóza Królewska. Poniżej ujścia Tarlaki wpływamy między trzciny. Za chwilę krajobraz się zmienia, nurt wnosi kajak w wąski tunel w trzcinach, a potem w otoczone sitowiem spore rozlewisko na zakolu rzeki. Trzciny ustępują tak szybko, jak się pojawiły, płyniemy teraz przez las. Brzegi rzeki są tu łagodne, ale dość wysokie (do 2 m). Porasta je dąb, grab, buk, jesion, czasem błyśnie brzoza, trafiają się też zagajniki sosnowe. Las rzednie, zbliżamy się do mostu w Hucisku. Czekają tu na nas koledzy Marek Jakubowicz i Marek Jakubowicz. Obaj nie dość, że noszą identyczne nazwiska i pracują w tej samej firmie, to mają ojców o tym samym imieniu... Od mostu popłyną za nami na pneumatycznej kanadyjce. W Hucisku działała w przeszłości huta szkła, którą założono w XVI wieku, z uwagi na obfitość piasku i drewna w okolicy. Z zabytków we wsi zachowała się kapliczka z 1835 roku i gajówka (1900 r.). Za półwąwozem, który rzeka wycięła w wysokiej wydmie, brzeg obniża się, porastają go wierzby i wiklina. Wpływamy do Judaszówki. Przez całą szerokość koryta leżą trudne zwałki. Przeszkody bierzemy albo z rozpędu albo sankowaniem – przesuwamy wtedy na siedząco kajaki po kłodach, wciągając się i odpychając od gałęzi, dna, śmieci, itp. Rzeka płynie zakolami, meandrując po wiejskich łąkach. Coraz bliżej do granic Nowej Sarzyny, wpływamy na teren przysiółka Janda. Z przodu interesujący most stalowo-betonowo-drewniany z podjazdami w celu podniesienia przęseł nad wodą. Poniżej mostu, na prawym wysokim brzegu rośnie sad, drzewa schodzą do samej rzeki. Podpływam do brzegu i częstujemy się bez wysiadania z kajaka. W korycie czeka na nas teraz kilka tam bobrowych, bierzemy je rozpędem. Niżej rzeka znacznie się poszerza, woda zwalnia i pogłębia się. Zbliżamy się do stopnia wodnego w Nowej Sarzynie. Spiętrza on Trzebośnicę tworząc zbiornik retencyjny, popularny wśród mieszkańców miasta obiekt rekreacyjny. Z zapory nie da się zjechać, więc przenosimy łódki i tuż poniżej bystrza je wodujemy. Płyniemy teraz przez Nową Sarzynę. Wcale tego nie widać – brzegi są wysokie, piaszczyste. Na długich odcinkach gęsto porastają je drzewa, trafiają się więc zwałki. Koryto jest szersze niż wysokość drzew, dzięki temu większość zwałek omijamy w pędzie. Pojawiają się mielizny i przykosy. W rzece kolejna bobrza tama, szumi z daleka, potem dwie następne. Prawy brzeg wysoki, piaszczysty i urwisty; piękny widok – dzika rzeka w mieście. Zbliżamy się do najbardziej ruchliwego punktu miasta, gdzie krzyżują się cztery trakty komunikacyjne: trzy mosty jeden za drugim i Trzebośnica, którą właśnie wędrujemy. Przy głównej drodze widoczna wieża kościoła parafialnego z 1979 roku. W stojącej obok dzwonnicy wisi dzwon z XVI wieku. Zaczyna się odcinek bystrzy i progów pod mostami. Tutaj żegnamy się z Markami, a przed nami jeszcze około cztery kilometry rzeką do Sanu. Wpływamy w bystrza, woda szumi, skacze z kamienia na kamień, podobnie i my w kajakach. Koryto nie trzyma stałej szerokości, raz jest węższe (ok. 5 m) a raz szersze (do 10 m). Woda płynie wartko, toteż gdy pojawiają się zwałki, uważnie manewrujemy. Płyniemy przez teren wsi Ruda Łańcucka, gdzie urodził się wybitny badacz torfu prof. Stanisław Tołpa. Brzegi – raz wysokie, a raz niskie – porastają z rzadka drzewa, im bliżej Sanu, tym jest ich mniej. Wreszcie całkiem znikają i przez to robi się jaśniej na wodzie. Oto i San: jeszcze 100 metrów dużą wodą i lądujemy w miejscu dawnej przeprawy promowej we wsi Sarzyna. Marki czekają na nas w samochodzie na brzegu. Żegnamy Trzebośnicę. tekst i fot. Andrzej Śmiały galicjusz.pl  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Narciarski tydzień w Jacni

2014-02-24

Narciarski tydzień w Jacni Na trasie pod lasem jest bardzo dużo śniegu i swobodnie możemy pracować ratrakiem. Nocne przymrozki pozwalają nam dobrze przygotowywać trasę a prawie już wiosenne słońce wyglądające zza chmur umili nam chwile na stoku i podczas popijania wyśmienitej kawy na tarasie. Ten tydzień to conajmniej dobre warunki narciarskie rano i wieczorem a w południe - rodzinny obiad w klimatycznej karczmie i trochę wolniejsze śmiganie z twarzą zwróconą do słońca. Wszystkie modele matematyczne prognozujęce pogodę na razie są zgodne - brak opadów, słońce na przemian z chmurami, nocne przymrozki w dzień umiarkowanie ciepło. Do zobaczenia na stoku!   Wyciąg narciarski Jacnia  »

Poprzednia strona
1234567…251-10 (246)