Menu

Historie niezwykłych, ocalałych ikon z Podkarpacia

Historie niezwykłych, ocalałych ikon z Podkarpacia
Wszystkie pokazane na wystawie eksponaty pochodzą ze zbiorów muzeum w Jarosławiu. (Fot. facebook.com/MuzeumwJaroslawiu)
Ikony powstałe od XVII do początku XX wieku, które kiedyś znajdowały się w cerkwiach Polski Południowo-Wschodniej, często już nieistniejących, a także w Rosji, można oglądać na wystawie w Muzeum w Jarosławiu Kamienicy Orsettich.

Spośród dzieł powstałych na terenie Polski Południowo-Wschodniej do najstarszych należą ikony z XVII stulecia, przedstawiające św. Onufrego z cerkwi w Radymnie p.w. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, i starotestamentową Trójcę Św. z cerkwi w Leżachowie p.w. św. Nykyty.

Kuratorka wystawy Krystyna Kieferling wyjaśniła, że Trójca Święta starotestamentowa przedstawiana była inaczej niż współcześnie – starotestamentowy kanon przedstawień prezentował trzech aniołów, z których każdy symbolizował jedną osobę boską. Obecnie natomiast Trójca Św. pokazana jest jako Bóg Ojciec, Syn Boży, czyli Chrystus, i Duch Święty.

„Scena dzieje się w pomieszczeniu zamkniętym, gdzie aniołowie siedzą przy stole, widać jak dyskutują. A od góry, po lewej stronie zagląda mężczyzna – jest to Abraham” – mówiła kuratorka.

Na ekspozycji można zobaczyć też Boży Grób, który był wystawiany w czasie Triduum Paschalnego. Kieferling zauważyła, że jest to jeden z rzadkich eksponatów związanych z cerkwiami, przedstawiający symboliczny grób Chrystusa. Jest to otwierana od góry skrzynia wielkości około 120 na 80 cm, a jej boki zdobią figury śpiących żołnierzy rzymskich, którzy trzymali straż przy Grobie.

„Grób ten był być może od góry był zdobiony polichromią przedstawiającą Chrystusa zdjętego z krzyża, której ślady się zachowały, albo też kładziono od góry ikonę zwaną płaszczenicą, także przedstawiającą Chrystusa zdjętego z krzyża”- wyjaśniła Kieferling. Dodała, że płaszczenicę także można obejrzeć na wystawie.

Ten symboliczny grób pochodzi z 1717 roku i został ufundowany do cerkwi w Tuczempach p.w. Zmartwychwstania Chrystusa Pana przez Bractwo Obrońców Bożego Grobu, o czym informuje umieszczony na eksponacie napis w języku starocerkiewnym.

Wśród pokazanych dzieł szczególną uwagę – zdaniem kuratorki – zwraca wysokiej klasy ikona z XVIII wieku przedstawiająca Chrystusa Pantokratora, czyli Pana Wszechświata, która znajdowała się prawdopodobnie w ikonostasie cerkwi p.w. Podniesienia Krzyża Świętego w Jarosławiu na Garbarzach.

Pokazane w tej części ikony pierwotnie znajdowały się w cerkwiach w Jarosławiu i okolicach oraz w Kniaziach i Teniatyskach (woj. lubelskie), z których większość się nie zachowała do dzisiaj. Wszystkie powstały w okresie od XVII do pocz. XX w.

Na ekspozycji znalazły się też ikony powstałe na terenie dawnej Rosji, głównie w XIX stuleciu, choć jest też kilka z XVIII wieku. Są to ikony głównie ze scenami z życia Marii i Jezusa. Do muzeum zostały przekazane przez Urząd Celny w Przemyślu i Urząd Skarbowy w Jarosławiu, zostały bowiem zatrzymane na granicy przy próbie przemytu.

Kieferling zauważyła, że ikony z terenu Rosji różnią się nieco od tych powstałych w warsztatach Polski Południowo–Wschodniej zarówno pod względem stylistycznym, jak i ikonograficznym.

Wszystkie pokazane na wystawie eksponaty pochodzą ze zbiorów muzeum w Jarosławiu. Na ekspozycji można je oglądać do końca marca br.

Drogi Czytelniku!

Pragniemy Cię poinformować, że nasza strona może dostosowywać treści do Twoich potrzeb. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie danych i personalizację treści marketingowych. Aby dalej móc dostarczać Ci coraz lepsze materiały redakcyjne i udostępniać Ci coraz lepsze usługi, potrzebujemy zgody na lepsze dopasowanie treści marketingowych do Twojego zachowania. Dzięki nim możemy finansować rozwój naszych usług. Nie zwiększamy zakresu naszych uprawnień. Twoje dane są u nas bezpieczne.

Zezwolenie na reklame

Dzieki personalizacji pokazujemy Ci treści lepszej jakości, a dzięki zebranym danym możemy cały czas je doskonalić. Reklamy dopasowane do Twoich potrzeb. Dzięki reklamom finansujemy nasz rozwój. Dopasowanie pozwala nam wyświetlać ich mniej. Bezpieczeństwo Twoich danych. Zgodę na przetwarzanie danych możesz wycofać w każdej chwili na stronie Polityka Prywatności.

Dlatego chcielibyśmy poinformować naszych użytkowników jakie ich dane oraz w jaki sposób są przetwarzane oraz na jakich zasadach będą przetwarzane po 25 maja 2018 r. W dalszej części można znaleźć więcej informacji na ten temat.

RODO 2018. Co to jest?

Dnia 25 maja 2018 r. wchodzi w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE tzw. RODO (GDPR). Celem rozporządzenia jest doprowadzenie do pełnej harmonizacji prawa w ramach UE i swobodnego przepływu danych osobowych. W założeniu ma pozwolić mieszkańcom Unii Europejskiej na lepszą kontrolę ich danych osobowych oraz stanowić modernizację i ujednolicenie przepisów umożliwiających firmom ograniczanie biurokracji i korzystanie ze zwiększonego zaufania klientów.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będzie firma JD Blayer LTD - wydawca Galicjusz.pl z siedzibą w Londynie oraz nasi zaufani partnerzy, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach do Twoich potrzeb i zainteresowań oraz wykonywanie różnych badań mających na celu polepszanie usług internetowych i dostosowywanie ich do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w polityce prywatności.

Jakie dane są przetważane i w jakim celu?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Galicjusz.pl, w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszych stronach przez nas oraz naszych Zaufanych Partnerów. Dane są przetwarzane między innymi, aby:

  • zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań.
Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem, Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania - oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Pragniemy też wspomnieć, że na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych zaufanych partnerów.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk "Tak, zgadzam się", jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania ze strony interneowej Galicjusz.pl oraz przez naszych partnerów w tzw. plikach cookies, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych). Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać.